Steenwiek

De Kalverstraote veur boeren, neet veur burgers en butenlu Sie leupen aarm in aarm deur de Kalverstraote. Meine en Sientje. I’j wat strammer dan vrôgger, sie nog altied skaarp van geest. “Een rustig straotien”, see sie. “Te rustig”, bromd’i’j terôgge. “Vrôgger leup ier van alles en nog wat.” En asof de straote et eurde, begun zomaor uut et niks de verbeelding te spreken. Ineensen klunk er geloei. Neet ‘t geluud van zo’n moderne stadsko, maor zo’n olderwetse uutvoering, mit ervaering za’k maor seng. Over de keien kwamp een stel kalver anstoêm, begeleid deur boeren mit oftaanse petten dee nog nooit van eenrichtingsverkeer adden eurd. De Kalverstraote deu sien naeme eer an. Kalver links, kalver rechts, ier en daor een pinke en daortussen aandelaoren dee overal verstaand van adden, behalve van stille weên. Gokkernoten, wat konnen dee keerls skreeuwen. Maor al te vaeke waren dat boeren uut Möppelt. “Moe’j kieken Meine”, see Sientje, “ier zat vrôgger vaste een slaeger.” “Of dree,” see Meine. “Wèh wat aanders as teungwoordig. Gien ene slaeger meer in Steenwiek. Skaemen mossen sie zich, al dee dreuge ellendelappen van de supermaark.” En i’j staampde ies stevig op de grond. De geur was neet te negeren, om dee vieze gierlocht ko’j neet enne. Stro, ko- flarten, pisse en een walm van zwetende koon en uteraord neet te tellen kalver. Achter elk uus ston wel een skuurtien of een stal mit een aandeltien. Nee, gienene woonde ier zomaor. Sie waarkden ier, niks gien papadag of zwangerskopsverlof. En a’j neet waarkden, dan sleepten sie oe d’r wel an d’oren bi’j. Een boer strukelde zowat over een lösliggende keie. “Stadsbestuur!” reup i’j geaargerd. “ier brek een kalf nog sien enkels!” Waarop een aander reup: “Dan is-ie mitene maals!” ‘t Echtpaer bleef staon en keek om zich enne. De straote was ineensen weer stille. Gien kalver, gien skreeuwende boeren, geen geroep. Allenig keurige klinkers, raemen en nette veurdeuren. De beide staldeuren van de Spiekervetstallen blunken mooi bruun evaarfd, glimmend as een peerdekeutel in de maoneskien. “Best biezunder,” see Sientje zachies. “Jao,” see Meine”, best biezunder zo’n straotien mit een ver’ael. Sie kuierden verder. De Kalverstraote löt om weer van sien moderne kaante sien, maor onder elke steen leek nog wat te bewegen. Asof de straote zo now en dan docht: ‘k ebbe wel gekkere tieden mit emöken. En sie meenden, tussen twee klinkers, nog een zacht “boegeroep” te euren. Kniggien

De Meulenstraote, een straote vol waarklust, vakmanskap en gerstenat. As een Steenwieker echtpaer teungwoordig ontspannen d’ond uutlat in de Meulenstraote, dan vraogen sie zich onwillekeurig of oe et ier vrôgger reuk, klunk en veural smök. Want waor a’j now redelijk rustig kunnen waandeln, wordde vrôgger stevig eleefd. Sie staon eêm stille bi’j et veurmaelige café Walzicht, dat in Steenwiek beter bekend staot as De Blauwe Walm. Een etablissement dat neet zo eel lange eleden sien deuren sleut, maor waor de geur van koffie, bier en veural ook staarke rokersver’aelen nog altied rondgaon. ’s Morns omme zes ure al lös, veur waarkleu dee eur dag neet begonnen zonder een bak koffie, of sels mitene al mit een alve liter Grolsch uut de beugelflesse. Multitasken neumen wi’j dat now. De straote was drôk en leêmdig, allerlei beroepen wordden ier uut’oefend. Neem now Endrick de Mulder, meulenaor van beroep en een brombere uut overtuging, maor i’j wus dat ie neudig was. Sien meule kraekde d’r over. En sien umeur ston constaant op teungwiend en iederene wus dat wanneer Endrick fleut, waeide et en a’j om neet eurden was’t wiendstille. Voor sien meule ston steevast Grietien Broodzak, dee eur koren kwam laoten maelen en ondertussen de leste roddels vertelde. “E’j ’t al eurd?” see sie teung Jan en Alleman dee neet snel genog weg konnen lopen. Grietien eur man Klaesz was leerlooier en stunk zeum daegen in de weke as een bunzing. Verderop zat Lambert de Smid, die op oefiezers ramde asof i’j ruzie adde mit ’t alve Steenwiek. As Lambert dree knal’arde klappen achter mekaere gaf, dan was ‘r braand, ruzie of nog aarger allebeide. Tussen de uzen deur speulden kiender mit olten oepels, vaarkens leupen knorrend rond en onden dee naarns bi’j eurden, maor overal bi’j waren. Een aandelsreiziger mit een karre vol linnen stoffen en aander gerei bleef steevaste stikken in de modder en reup elke maond dat i’j nooit meer terôgge kwamp. En as de wiend good ston, mengden zich de geuren van brood, mest, rook en gepekeld leer tot wat sie destieds “stadslocht” neumden. De Meulenstraote leefde. Rommelig, waarklustig, luudrochtig, eingwies, maor zonder eur was Steenwiek nooit eworden wat et vandaege de dag is. Sels zonder Action.

De Vrouwenstraote: waor God, aandel en geroddel mekaere teungkwamen. De Vrouwenstraote in Steenwiek is gien gewone straote. Nee, dat is zo’n straote dee a’j neet bewaandelen, maor dee a’j beleêm. Ier kwamen geleuf, aandel en vrôggere poletiek mekaere teung op d’ook van de straote, vaeke tegelieke en meestal luudrochtig. De naeme verwiest keurig naor Onze Lieve Vrouwe, maor wee daenkt dat et ier allenig maor vroom en stille was, vergist om deerlijk. Neem nou Jan Endrik de Jaeger, beter bekend as de rooie winkelier. Sien zaeke op de ook van de Vrouwenstraote en de Skolestraote was begun veurige eeuw neet allenig een winkel, maor ook een soort poletieke uuskaemer. Ondertussen dat Jan Endrik sien suker en zepe over de teunbaanke skeuf, gong et gesprek meuiteloos over arbeidersrechten en stemrecht. Klaanten kwamen veur een pond koffie, maor gongen soms naor uus mit een SDAP-idee extra. Dat kon om klandizie kosten, maor Jan Endrik namp dat op de koop toe. Rood was rood, ook in Steenwiek. Jan Endrik zol ook nooit uut principe staotsloten gaon verkopen as dee toen al bestunnen, nee dat doe’j neet a’j rood bin. Midden in de straote ston en staot de Onze Lieve Vrouwekaarke, deur insiders liefkozend de Kleine Kaarke eneumd. Nao de stadsbraand van 1477 deur burgers eing’aandig weer op’ebouwd, want as Steenwiekers iets neet laoten liggen, is et wel eur kaarke. Domeneer Johannes Bogerman wijdde eur in 1592 protestaants in, en zol laeter op de Synode van Dordrecht zo streng optreden dat sels de baanken d’r nerveus van wordden. En dan was ‘r nog meester-timmerman Geert Jansen ten Polle, dee maondenlaank zwoegde an de preekstool. Veur 378 Caroli guldens, in dee tied een fortuun, now miskien net genog veur een keuken zonder aandgrepen. En dan was ‘r nog de Vrouwenpoorte, waor boeren mit karren vol greunte de stad binnen reden. De bewoners ier leefden letterlijk op de grens tussen Stad en de Kaampe en wussen alles, zagen alles en vertelden et deur. Rond 1900 gonsde de straote van ambacht. Kapper De Jong wus et stadsni’js vaeke al véúr et gebeurde, en Joodse aandelaoren zoas Slaeger en Culp zorgden veur leêm in de brouweri’je. De Vrouwenstraote verbund synagoge en maarkt, geleuf en koopwaer, aantienklap en aanddrôk. Wee now deur de Vrouwenstraote lop, sig mooie gevels en een rustig straotien. Maor luuster good. Mit een beetien verbeelding eur ie et debat, et knippen van de skere, et preken van de domeneer en et geraetel van karren. Want sommige straoten em’ gien asfalt, maor ge’eugen.

De piepende krulewaegens van de Onnegiesstraote. A’j dan zo deur d’Onnegiestraote kuieren en ie daenken dat disse straote altied al een keurige binnenstadstraote is ewest, mit rechte stoepen, lanteerns, winkels en uzen mit dubbel glas, dee kent eur slecht. Vrôgger was dit een raandgebied. Een uutloper van Steenwiek, richting Onna, waor de Stad laangzem overgong in grond dee a’j nog omme kon’n spitten en bewaarken zo a’j dat self wollen. De mooiste skuurties wordden d’r ebouwd en dat zonder vergunning. Steenwiek mit toendertied 4100 inwoners was een vestingstad. Dichte bi’j de wallen môg neet alles. Uzen öllen zich koest, maor achter de gevels begonnen eigenlijk al de tunen. Lange stroken grond, smal en praktisch, waor warmozeniers en alve tuunders eur kost bi’j mekaere scharrelden. Gien romaantiek. Eerappels waren eerappels en kool deu wat kool mos doon. Greuien dus! Ook op de Kaampe, dee langs d’Onnegiesstraote een rechtstreekse verbiending mit de maarkt adde. Daor leup dan zo’n man, maor soms ook een vrouwe met een krulewaegen dee al piepde véúrda’j ’m kon’n sien. Dat piepen was gien gebrek, dat was karakter. Een krulewaegen zonder gepiep was verdocht. Dan a’j om óf net, óf ie waarkden te weinig. En waarken, dat deuden sie ier. Voor eigen taofel, veur de maarkt, veur d’ere van ‘t bestaon. De straote was modderig, veural in d’aarfst was ’t aarg nat. Zomers steuf sels et stof van de Kaampe d’Onnegiesstraote in. De bewoners wussen wat jaorgetieden waren. Op maarktdaegen gongen sie vrôg op stap, richting de maarkt. De greunten netties erangskikt, asof sie zich bewust waren van eur taek. Steenwiek at wat ier greuide en dat was good genog. In de 19e eeuw verdween et nut van de wallen, verleur ook de vesting eur nut en wordde de Stad groter. Tunen wordden percelen, percelen wordden uzen. De straote wordde beskaefd. Stoepen kwamen, regels ook. De krulewaegens verdwenen naor skuurties en skuurties verdwenen weer achter ni’jbouw. Maar een straote verget niks. Op stille morns, as Steenwiek nog eêm dot asof ‘t slap, eur ie et soms nog. Dat zachte, koppige gepiep. Neet ard, neet dudelijk , maor anwezig. Zoas arbeid altied aanwezig blif, ook als gien minse meer wet wee as ’t edön adde. KNIGGIEN

DE LOOIJERSGRACHTE Aquarel naor een foto van Luc van Erkelens. A’j vandaege de dag langs de Looijersgrachte in Steenwiek kuieren, zo’j zowat vergeten da’j over eeuwenolde verdedigingswaarken lopen en oe de uutgewiste footstappen van Rennenbaarg en Van den Kornput veur de geest kunnen aelen. Maor skien bedriegt, onder ’t rustige en spiegelende waeter en de netties gemaeide wallen klopt nog altied et olde arte van de vestingstad. In de tied van de Tachtigjaorige Oorlog, toen de Spanjolen meermaols prebeerden een Spaans vlaggien op onze stadswallen te plaanten, speulde Steenwiek een strategische rolle dee sien weergae neet kende. De grachten, waoronder de Looijersgrachte, vormden toen een soort middeleeuwse beveiligingssoftware zonder updates, maor wéh mit blubber, kokende teer, musketkogels en vleukende soldaoten. De naeme “Looijersgrachte” verröd wèh wat van ‘t daegelijkse leêm daorzoot. Want ondertussen dat de stad zich veurbereidde op te verwachten belegeringen, waren an de raand van deselde grachte de looiers drok doonde met uden, vaeten waeter en veural de staank dee a’j liever neet te dichte in oen neusgaeten kregen. Et looien van leer was now neet bepaold een fris veurjaors-aroma, dus de Steenwiekers waren maor wat bliede dat dit ambacht netties buten et centrum wordde uut’evoerd. Daor, bi’j ‘t water, konnen sie de bool deurspoelen zonder dat alf Steenwiek flauw völ. Maor teungwoordig wordt ‘r ook nogal estunken in Steenwiek, daenk maor ies an dee Iesbere febriek an de Dolderweg, dee dommiet Re-Blok gaot eten. In de twintigste eeuw dochten sie in Steenwiek eêm modern te moên doon en wordde een stok van de grachte dichte’gooid, ideaal veur auto’s, minder geskikt voor istorie. Maor gelôkkig kregen sie begun disse eeuw spiet, en wordde ‘t waeter weer terôgge’brocht. Een beetien asof de stad see: “Ach, dat dempen… laoten wi’j dat maor gauw vergeten.” Teungwoordig glinstert de Looijersgrachte weer als vanolds en vormt sie, saemen met de stadswallen, een charmante erinnering an tieden van stried, staank en stoere vakluu. Een grachte met karakter, seg maor. KNIGGIEN

Steenwieks Aarfgood In Steenwiek gonst et weer as in een kiep’okke, waor net een vos langes is ewest. Overal eur ie deselde vraoge “Zol ’t now wél of zol ’t now neet? Komp ‘r bebouwing op de Steenwieker Kaampe of neet?” De rasechte Steenwiekers, ie weten wèh, dee minsen dee al mopperen as ‘r één steentien in destad té glad is, bin et roerend eens: “Aand’n of van de Kaampe!” En sie em’ een punt. De Kaampe is gien gewoon euveltien, maor ‘t is een aarfstôk uut de leste iestied. Stel oe ies veur: duzenden jaoren eleden sleurde zo’n gletsjer zich puffend deur et laandskop en docht alverwege: “Weet ie wat, ier dump ik de bool,” en voilà, de Steenwieker Kaampe. Dee ma’j toch neet volgooien mit uzen? Boômdien worden daor de legendarische Steenwieker Kaamperties verbouwd, kleine eerappelties dee zó lekker bin’n dat sels minsen uut Gietern eêm eur punter stille leng omme sie te preuven. Sels Möppelers bin’n d’r gek op, maor dee betaelen netuurlijk d’eufdpries. As ’r aargens een staandbeeld mocht komen, dan mot et wel veur dee eerappel. Maor good, woningbouw mot aargens enne, dat snapt iederene. Gelôkkig bin d’r opties zat. Neem now et Steenwiekerdiep. Vanof d’Erenbrôgge richting Skeerwolde lig een strook laand dat eigenlijk sélf lek te fluusteren: “Bouw ier maor ies wat moois.” Stel oe veur: Een mooie buurte mit betaelbaore koop- en uurwonings, of’ewisseld mit sociale woningbouw. En een boulevard langs et waeter, waar minsen zomers flaneren mit een ijssie in d’aand, waor onden kwispelend teung lanteernpaolen plassen en waor uzen staon, waorvan de bewoners de sunne in ‘t waeter sien zakken asof sie op vekaansie bin’n. ‘t Zol de trots van de regio kunnen worden. Miskien sels een plekke waor Steenwiekers veur et eerst de tied nemen omme ier ies een aomdwaandeling te maeken. En dan e’j Steenwiekerwold nog. Een prachtig glooiend laandschop waor je eel good een paer wonings om’enne of tussen kunnen skoeven zonder dat de netuur begunt te protesteren. Gien flatgebouwen dee op UFO’s lieken, maor vriendelijke wonings dee zich rustig neervlijen in ’t grös, ontwörpen mit et “Limburgse” landskop veur oông en waor bewoners aoste de boties, vaerend op ’t Ossenzieliger kanaal veurbi’j zien komen. Maor dan… de TOORN De trots van Steenwiek. Et visitekaortien. t Staotige gebouw, waor iederene op wes wanneersie willen seng: “Kiek, daor staot ie, onze toorn.” D’r doon ardnekkige geruchten de ronde dat ‘r overdreêm luxe appartementen in zol’n komen. Neet zomaor luxe, nee nee, appartementen van ruum vier miljoen euro. Veur dat geld ma’j toch open dat de koffie automatisch wordt in’eskunken en dat de toorn self elke morn “goeiemorn” teung oe seg. Maor de meeste Steenwiekers vien’n ‘t maor niks. Ook dat sie de klokke ten koste van dee balkonnegies willen slopen. Want an de toorn sleutelen veult asof ie de neuse van oen opoe opni’j gaon modelleren.‘t Kan miskien wèh moderner, net as dat glaezen fiets’okke naost de kaarke, maor ’t eurt gewoon neet. Dus aand’n of van de Steenwieker toorn. Steenwiek ef een ziele, en dee zit verstopt in kleine dingen: de Kaamperties, et Diep, de Maark, et prachtige laandskop rondomme de Stad en boôm alles de toorn dee al eeuwenlaank over de stad uutkik asof i’j seng wil: “Doon jullie maor rustig an, ik olle de bool wel in de gaeten.” Wee an de toorn komp, krig d’ele stad over zich enne. En dat is nog net iets aarger dan een gletsjer dee besleut omme zien spullen ier te dumpen. DE REIZE. ‘t Boerenlaand trekt veurbi’j in een aarfstige variaant. Traog glidt een mistig zicht deur ‘t oneindige laand. Spoedend langs boerderi’jen, vliedend langs weêng Oge kantoren en febrieken achter plensbujjen van reêng. ‘t Laandskop oogt kold zonder een spraankien locht op deze lange, kille reize, evuld mit mieziger vocht En dan is er dee stad mit een toorn van gold; de raandstad ontvlocht naor de stad dee van mi’j oldt. KNIGGIEN

De klokke van d’Oosterpoorte Wee d’Oosterpoorte naodert, kan ‘r neet om’enne, want wiezend naor de emel, achter dee mooie treurwilge dee sien takken in de gracht laot angen, torent een trotse klokke, et kleine breurtien van de machtige Sint Clemens-torenklokke mit sien golden wiezers. Jaorenlaank ston i’j daor, pal an de Borgesiusstraote, teungover de kiosk as een stille wachter over et daegelijkse ritme van veule Steenwiekers. Totdat i’j op een dag zomaor vort was. De stad misde om. D’r wordde efluusterd in de winkels, bi’j de bakker, op de baanke an d’Oosterpoorte, waor was eur klokke toch ebleêm? Sommigen vreesden dat i’j veurgood verleuren was, op’eslôkt deur de tied, dee i’j ooit zo trouw ad bewaekt. Maor, zoas et de echte Steenwiekers wordde egund, kwamp alles op sien poties terechte. Nao enige tied verskeen i’j weer, glaanzend ersteld, op sien ni’je plekke, alfweg d’Oosterpoorte. Daor staot i’j now awweer enkele jaoren, fier en onverstoorbaor, net iets veur et staandbeeld van Jo’an van den Kornput dee, zoas ‘t lek, goodkeurend toe kik. D’r wordt verteld dat dokter Eusdens vrogger altied eêm stopde bi’j de klokke, veurdat i’j sien visites gong rieden. Mit een korte blik naor boôm zette i’j sien allosie gelieke, want de klokke van d’Oosterpoorte leup toch altied op tied. Zo wordde i’j, dag in dag uut, een vertrouwd baeken veur wee aost ad, of gewoon wol weten waor i’j of si’j ston in de stroom van de dag. Netuurlijk, de grote Sint Clemens-klokke blif onovertröffen, sien lude tiedslaegen draegen over d’ele Stad. Maor sien kleine breurtien an d’Oosterpoorte ef sien eing charme. I’j tikt gemoodelijk mit, wat preciezer miskien, maor zeker eêm trouw. En zo klinkt in Steenwiek niet éne, maor twee stemmen van de tied. D’éne groots en plechtig, d’aandere beskeiden maor staandvastig. Saemen erinneren sie ons d’ran dat tied neet allenig verstrek maor leeft, tikt, en eurt. Mien Grote Breur Vanof d’Oosterpoorte kon ‘k sie sien Dee golden wiezers van mien grote breur Bi’j nacht en ontied ston i’j daor Trots, ongenaekbaor en superieur Ik bin ver’uusd, maor i’j bleef staon Torent over Steenwiek, waekend over tied Een vaste plekke al duzend jaor Maor ik ebbe een ni’j leefgebied I’j was nooit kwaod en ad geduld Soms leup ik achter en soms ook veur Een tied van komen een tied van gaon Maor midden in de stad Staot altied nog mien grote breur Kniggien

Langs d’Onderduikersweg Aan de Onderdukersweg leup Aandries, neet omdat i’j aarns mos weên, maor omdat stillestaon gien optie meer was. ‘t Zaandpad kronkelde langs oltwallen en stille gröppels, waor de rooie klaover en de weegbree ’s zomers zachies fluusterden. Sien stappen klunken dof op et bevreuren zaandpad, edrögen deur klompen dee al meer winters adden esien dan om lief was. Elke stap brocht om verder van wat ooit vanselfsprekend was ewest. Aandries drög weinig bi’j om, een musse, een knapzak, een plestiektasse en erinnerings dee zwaorder weugen dan sien skolders konnen draegen. In d’oorlogsjaoren ad i’j ier minsen verbörgen. Now verbörg i’j veural sien eing gedachten. I’j ad een uus ad, een vrouwe en een toekomst dee leek op vaste grond. Maor sommige zaeken komen mit een straolende ochtend- en verdwienen dan veur altied mit een ondergaonde wintersunne. Zo now en dan kwamp i’j wel ies ene teung, een boer bi’j een ekke, een vrouwe mit een emmer, een kiend dat om naokeek en om speuls mit sni’jballen gooide. Minsen keken om an en knikden. Soms kreeg i’j een kop koffie an’ebeuden, waarm en zwiegend edrunken an een keukentaofel, waor de tied eêm stille estön ad. Sie vrögen neet veule. En Aandries vertelde weinig. Want wat i’j verleuren ad, löt eur neet uutleng. De Onderdukersweg bleef etselde, seizoen nao seizoen. In de winter was i’j kael en onverbiddelijk, in de zomer stoffig en loom. Aandries leup om keer op keer, asof ‘t slingerpad wat veur om bewaerde. Maor elke besni’jde bochte brocht allenig maor ’t selde: laand, bos, locht en erinnerings. I’j leup omdat de stilte thuus te groot was eworden. Omdat de stool teungover om leeg bleef. Omdat lopen om et geveul gaf dat i’j nog aarns bi’j eurde, al was ’t maor bi’j de weg self. En zo wordde Aandries deel van et laandskop, een man dee soms esien wordde, maor soms ook neet, een skaad tussen de bomen. Aan de Onderdukersweg vun i’j gien ni’j begun weer. Allenig een vorm van berusting. En soms, eel soms, was dat genog. Kniggien

Oe Steenwiek de stried wun zonder d’rbi’j te weên. In Steenwiek adden sie de Slag bi’j Ane neet eensen esien, neet eurd en ook elemaole neet emist. Maor ewunnen adden sie om wéh. Toen ondertussen bi’j Ane de biskoppelijke ridders tot eur kni’jen in ‘t veen vaste zaten, zaten de Steenwiekers rustig thuus pap te reuren of sie zaten in de Oosterbolwaark Taveerne, gelegen an de veul laetere Oosterpoorte, nog een assebassien achterover te slaon. “Zol de biskop vandaege nog langeskomen?” vrög d’r ene. “Nee maot,” see een aander, “dee is een entien verderop drok doonde in Drenthe.” Dat bleek een understatement. Toen ’t ni’js kwamp dat dee vermaeledi’jde biskop Otto et veen zo dood as een piere adde verlöten, wordde er in Steenwijk neet ejuicht, Steenwiekers waren toen al beskaefd, maor d’r wordde wel opvalend breed eglimlacht. De toenmaolige stadsbestuurders keken mekaere an en dochten allemaole etselde: dee Patjakker komp ons veurlopig gien bevelen meer brengen. En zo gebeurde et dat Steenwiek van d’ene op d’aandere dag zonder biskoppelijke bemeuings wat meer aodemruumte kreeg. Minder soldaoten dee veur niks wollen logeren. Minder belastingen waor gienene ‘t nut van inzag. En veural: meer tied omme ongelimiteerd aandel te driêm, wallen te verstaarken, grachten te graem en ruzie te maeken met Möppelers, zoas dat eurt. Steenwiek was Möppel verre de baos in dee tied, Möppeler maegies waarkden bi’j bossies tegelieke in d’uus’olding van Steenwiekers. En nao de slag bij Ane kwamen ‘r onderden Möppeler Moggen as ZZP’ers avant la lettre in Steenwiek waarken. Laeter wordde ‘r esegd dat Steenwiek slim was ewest in dee tied. Maor de waor’eid is eenvoudiger: de Stad ston gewoon nét verre genog weg van ‘t slagveld om gien klappen te kriêng en nét dichtebi’j genog omme van de gevolgen te profiteren. Zo leerde Steenwiek een belaangrieke les, want soms oef ie neet mit te vechten omme te winnen. Soms is ‘t genog omme rustig te bliêm staon, good te kieken… en de biskop gewoon ‘t moeras in te laoten lopen. Mar ’t lek ‘r aarg op dat Steenwiek neet altied bi’j de les is ebleêm. D’r is teungwoordig sels nog gien Action. Kniggien

De penties van Appie De wat oldere Steenwiekers kenden Appie de Proeme wèh. Een wat slordig mannegien van zo rond de zestig, mit klompen dee altied net wat te groot leken en een jasse dee meer winters ad esien as de gemiddelde sni’jpoppe. Appie was neet per se slim, maor wel praktisch. Praktisch tot an sien klompen. Zodrao et vreur en de stoepen veraanderd waren in spiegelgladde iesbaenen, wus Appie percies wat om te doon ston. As aanderen stuntelend mit olde bessems in de weer waren, leup Appie doolgericht naor de klerenkaste van sien zuster Griet. Zonder skaemte pakde i’j daor dan stiekem een paer stevige penties vandaon, dee i’j dan zorgvuldig over sien klompen an trök. “Wee mak mi’j wat mit disse “antislipklompen,” bromde i’j dan tevreden. En i’j ad geliek. Waor de rest van Steenwiek skoefelend en mopperend veuruut kwamp, leup Appie iederene veurbi’j. Mit sien fietstassen vol mit kraanten bezorgde hij ’t Olde Wief asof ‘t oogzomer was. Altied stipt op tied, sels bi’j iezel waor Greunlaandse pinguïns nog respect veur zollen em’. Griet daorenteung leup deselde kolde daegen mit alf bevreuren benen deur ‘t olderlijk uus. Sie adde gien pentie meer in de kaste en dat zorgde steevaste veur oog oplopende ruzies. “Dat bin míen penties”, skreeuwde sie dan! “Ja, maor ik motte deur de sni’j. En ie oem’ gien kraanten te bezorgen!”, skreeuwde Appie dan terôgge. Sels de winter luusterde mit naor de ruzies. Maor zoas dat gaot bi’j breur en zuster dee al eur ele leêm laank saemen wonen, zakde de (sni’j) storm altied weer vort. Appie brocht Griet uuteindelijk een extra deken, Griet stopde mit mopperen, en sie drunken saemen weer een komme daampende sukelaodemelk. De rust keerde terôgge in ‘t olderlijk uus, net zoas de vorst ook weer zol verdwienen. En zo sie’j maor weer: Grote oplössings skoelen vaeke neet in dikke boken of slimme apperaoten, maor gewoon in ‘t brein van de gewone man. En soms… in de ondergoodkaste van oen zuster. Kniggien

Lees disse Greunlaandse ver'aelties over Kito de komende tied maor ies saemen mit oen vaeder, moder of opa en opoe. Maor soms zol opoe wel ies stiekempies kunnen daenken “Mot dat now?” Deel disse ver'aelties maor, want dan kunnen aandere kiender ier ook van griezelen. Hoofdstuk 1 ’t Ieskolde Greunlaand ’t Is wèh meer as een weke rieden mit d’auto naor et ies- en knetterkolde Greunlaand, waor Kito woont. Jaozeker: meer as een weke op sien minst. Kito is een vrolijk Eskimo-jongien van zowat vief jaor, maor i’j veult zich wel achttiene. Saemen mit sien vaeder Tom en sien moder Nira woont i’j in een iglo, een usien van sni’j en ies dat sien vaeder mit staarke aand’n elemaole self ebouwd adde. I’j ef ‘r wèh meer as een jaor over edön. Een eel jaor? Jao een éél jaor. En dat is verskrikkelijk lange veur de bouw van een iglo, Maor Tom was neet de snelste. I’j mos iedere keer opni’j begunnen, want Tom was ambtenaor in Arsuk, zodoonde. I’j was verantwoordelijk veur de natties en de dreugies veur d’aandere ambtenaoren. Tom was aarg geliefd. Ie kon’n trouwens aarg mit om lachen en veule mit om beleêm. Binnen in de iglo is ‘t altied lekker waarm, daankzij een eel klein eulielaampien en de dikke bontdekens van iesberenvel. Buten is ‘t vaeke zó kold dat de aodem van Kito mitene bevrös in de butenlocht. Veurda’j ’t weten loop ie te klappertaanden, maor dat indert om neet, want i’j is een verdraeid flink ventien en is nooit bange.Kito beleeft spannende aoventuren mit Bjorn, sien pientere maor ook ondeugende ontien. Bjorn kent precies de weg dwars deur al dee smeltende iesbaargen enne. (Ie em’ zowat een zwemdiploma neudig mit al dat gesmölten ies). Bjorn ef een neuse dee zo skaarp is, dat i’j sels zo’n gevaorlijke iesbere al rok veurdat a’j om kunnen sien. Maor Bjorn sien opa was dan ook pliesie’ond. Ku’j naogaon. Maor Bjorn self was nét neet good genog veur pliesie’ond. I’j zat teveule achter de teefies an en wordde zodoonde snel of’eleid. En dat ku’j netuurlijk neet em’ as pliesie’ond. Kniggien

De Dolderbrôgge. "Een brôgge dee neet allenig waeter, maor generaosies Steenwiekers verbund.” Wee in Steenwiek is opgegreuid of ‘r jaorenlaank ewaarkt ef, kent dit markaante bouwwaark. Tienduzenden Steenwiekers stöken d’r in de loop van de tied over’enne, lopend of op de fietse, op weg naor ‘t waark of naor uus. Et was een brôgge mit karakter eingzinnig en soms wat umeurig – maor juust daordeur eurde sie onlösmaekelijk bi’j de stad. Daegelijks möken waarknemers van bedrieven zoas DIJKA, Faget en Olt’aandel Wicherson gebruuk van de Dolderbrôgge. Ook waarknemers van veurmaolige bedrieven zoas Hattrick Pantalons, Oostenbrink Baanden, Olt’aandel Vries, Sloopbedrief Freek Kupers, de smederi’je van Ti-Jo (Tinus en Joop), timmerfabriek Uusman en sels d’olde touwslaegeri’je van Van Daolen passeerden eur iezeren naarms. De brôgge was meer dan een oversteek allenig; et was een erkenningspunt, een tiedsbepaoler in ‘t daegelijkse leêm. Toch kende ook de Dolderbrôgge eur naodaegen. Sie begun kuren te vertonen, soms aeperend, soms kraekend, asof sie self angaf dat eur tied bi’jnao ekeumen was. Uuteindelijk wordde besleuten eur te vervangen deur een ni’j, moderner exemplaor. Zoas zo vaeke in Steenwiek, waren de meningen verdeeld: sommigen misten de charme en ‘t eingzinnige karakter van d’olde brôgge, aanderen verwelkomden de frisse uutstraoling en betrouwbaor’eid van de ni’je. Smaeken verskillen – sels as ’t omme een brôgge gaot. Inmiddels ef de ni’je brôgge al lange eur plekkien in de stad veroverd. Sie staot ‘r stevig bi’j, dag in dag uut en ef zich al jaoren bewezen as onmisbaor onderdeel van et plaeselijke verkeer. Toch kleeft ‘r één naodeel an: waor d’olde Dolderbrógge nog een rolle speulde in de skeepvaort, lig eur opvolger vaste veraankerd in de oovers van et Dolderkanaal. Veur skepen is ‘r gien deurkomen meer an. En zo leeft de olde Dolderbrôgge voort in d’erinnering. Een brôgge die neet allenig waeter, maor veural generaosies Steenwiekers mit mekaere verbund. Kniggien ZUSSE Mien olde fietse knaarst d’r over. De gaank d’r in, ’k wil gauw naor uus. Oe zol ’t vandaege komen bi’j de Dolder? De weg onzichtbaor vol mit iezel, zolt en sni’j. ‘k Jaege deur, nóg arder deur de bochten, Want Zusse wacht op mi’j. ‘k Daenke an eur zacht zeute lippen, Naor unning smaekend, ‘t mak mi’j gek. Nog vief menuten, in de varte zie ’k de toorn. Pedaolen in’edrôkt, de stad komp dichterbi’j. ‘k Ebbe aost om op tied te komen. Want Zusse wacht op mi’j. ’t Is de skuld van de Dolderbrôgge. Altied kepot mit sien naarms in de locht. Op tied in uus, jao dat kon ’k wel skudden. De deur op slot, de liefde was veurbi’j. wa’k now maor op tied ekeum’, Want Zusse wacht neet meer op mi’j. KNIGGIEN

d’Ao blif gewoon d’Ao.. E’j ’t wel ies esien oe raank en beweeglijk de Steenwieker Ao is? ’t Is gien groot waeter, maor een lieflijk daansend beekien dat van uut Drenthe langes onze stad slingert. Tussen de Woldbaarg en de Aovelterbaarg deur, zó mooi, a’j d’r zitten te kieken, dan wo’j d’r aoste poëtisch van. Vrôgger gong dat reviertien zo de diepte in, richting Steenwiekerdiep. Maor jao, de minsen willen altied wat te knooien em’. Dus ’t laeste stôk ef mit graefmesjienes en rechte lijnen de netuurlijke loop kapot emöken: kanaliseren neumen ze dat. Bliede wo’j d’r neet van, maor wakker ling oeft netuurlijk ook weer neet. En toen kwamp d’r ook nog zo’n onneuzel plan: een ‘deurvaert’. Van ’t Eesermeer tot an Gietern. Tjonge, dat klunk wat, hè! Mit sloepies onder de Iesveenseweg deur, seden sie. Man, ik see: Oe willen sie dat toch flikken? Mit duukboties zeker!’ Veule tamtam, praoties, stôkken in ‘t Olde Wief, en wat is d’r van terechte ekeum’? Elemoale niks. Dat was gien plan, Wa’k oe bromme, dat was ’n verkooppraotien. Maor… wat blif is de Ao self. Klein, smal, kabbelend en allenig van ons Steenwiekers. Van de echte Steenwiekers wel te verstaon. ‘t Waeter van de Ao ef sien eing koppig’eid. A’j d’r langes lopen of ie zitten daor te rielexen, dan weet ie: dit is mien Ao. En dat nemp gien gemeente, gien graefmesjiene en gien verkooppraotien oe ooit meer of. KNIGGIEN ANNEMIENE As de pompeblaeden weer bleuien in d’Ao, dan dot mi’j ’t arte toch zo’n piene. Ik sie oe daansen, ik sie oe lachen. Oen wapperende aoren Annemiene As ’t fluitekruud weer bleuit achter Sevene, dan a’k toch zo graeg weer mit oe egön en weer onstumig mit oe smokken. Zoas wi’j vrôgger zo vaeke em’ edön Ik zaeie duzend rozen op de Kaampe, ter gedachtenis an oe mien lieve skat en ondertussen loop ik weer te lippen, vanwege ’t luden van St. Clemens in de stad. KNIGGIEN.

Jo’an van den Kornput. Een strategisch genie? In ‘t centrum van Steenwiek, b’j d’Oosterpoorte, staot i’j parmaantig op sien sokkel: Jo’an van den Kornput. De man die volgns de geschiedenisbookies de stad redde van de Spanjolen. Een militair genie, zo luudt et ver’ael. Maor wee eêm krabt an dee bronzen glanslaoge van dat staandbeeld, ontdekt al gauw wat aanders: Dankzi’j een keur an krojen (en waorskienlijk een zulveren lepel) skeuf Jo’an gestaeg om’oge op de militaire ledder. Maor echt veuran in de stried? Ol toch op. Sien elm, een overdreêm, aoste een carnavaleske iezeren creatie, sag meer de poetsdook dan de kruutdaampen. Want waoromme een elm draegen dee d’r uutsig as een tinnen bloompot a’j toch altied veilig achteran staon? Nee, de waore eld van Steenwiek was een aander: Tjaerd d’Oldenstal, uut de Klosse. Een onooglijk ge’uggien aargens tussen Sevene en de Roekebos, waor sels gien postbode komp. Tjaerd woonde daor in een skeef ‘ezakt verveners’uttien mit meer tochtgaeten dan muren, maor i’j ad wat, wat Jo’an nooit ad ef. Naemelijk een jaorenlange slagveld ervaering. Jao, as vaendeldrager wordde i’j daor bi’j elke veldslag mit de neuze op de krijgskunst edrôkt. Tjaerd ad dus as vaendeldraeger in talloze veldslaegen estön — en dan ook echt estön, elemaole veuran, mit de vijand in zicht en de blubber tot aan sien kni’jën. Dankzi’j dat perfecte uutzicht over et totaole front ontwikkelde i’j een strategisch inzicht waor menig generaal jaloers op zol weên. Ze zeên welies, dat Tjaerd belangrieker was dan duzend musketten. En wat deu Jo’an? Dee luusterde braaf naor Tjaerd, i’j fluusterde de militaire en strategische opties stillegies zonder dat een aander dat eurde en Jo’an voerde ze klakkeloos uut (en zette sien aandtekening d’r onder). Mit aandere woorden: achter elk militair genie staot een man mit modder aan sien leerzen. Toch staot allenig Jo’an op dat mooie sokkeltien in Steenwiek. En Tjaerd? Die staot naarns, be’alve in de vergetel’eid. Oog tied omme daor veraandering in te brengen. Miskien gien eroïsch staandbeeld, maor een beskeiden borstbeeltien bi’j de bus’alte van de Klosse zol al wat weên. En miskien wordt et ies tied dat ook ’t Olde Wief et waore ver’ael ies vertelt. Want één ding is zeker: Ere wie ere toekomp — en een beetien modder op sien leerzen kan geen kwaod. KNIGGIEN.

’t Ver’ael van ’t Post’uus. Aj’ langs de Woldpoorte lopen, vaalt oe dat karakteristieke gebouw vaste wel op: ’t is ’t Post’uus. De naeme dot denken an postzegels en brevebussen, maor nee eur, ’t was nooit een echt postkantoor. Nee, ’t was eel vrôgger meer de plekke waor de postkoetsen en laeter Van Gend en Loos eur pakkies loosden, en waor de reizigers een slok en wat waarms kreêng veurdat sie weer op pad gongen. Veur de Steenwiekers was ’t altied een soort van uuskaemer. Ier wordden brulleften öllen, ier kwamen de verenigings bi’j mekaere en ier adden de kegelclubs eur vaste baene en laoten wi’j de biljartclubs neet vergeten. En achter de toge stonnen er deur de jaoren enne allerlei kasteleins, elk mit sien eing streken en staarke ver’aelen. De naeme Vierstra (Tillefoon 05210-2176) e’j miskien ook wel ies eurd. Dee ston ’r nao d’ oorlog een tied achter de toge. Laeter kwamp Jan Bos, de één-nao-laeste baos. Een goeie vent, iederene kende om. Maor óók dee gevaorlijk uutziende ond dee altied in de gaank lag an de kaante van de Neerwoldstraote. Maor jao, de tied oldt gien skoft. Nao Bos wordde ’t otel café verkocht en d’r kwamp een Sjinees resteraant in. Daor wordde nog menige portie bami, nasi en Pekingente weg’eskeum. En now? Nou staot daor ‘t olde Post’uus d’r zo’n beetien bi’j as een spook’uus. De raemen moên neudig ies elapt, de gedienen mang wel ies estoomd worn’. Soms krie’j wel ies ’t geveul da’j d’r ’s aoms neet welkom bin’n. Maor a’j good luustern, dan eur ie deur de muren enne nog ’t gekletter van de kegels en daor boômuut de stemme van de kastelein: “Za’k ’t maor op de rekening zetten mien jonge.”? ’t Post’uus is gien gebouw allenig, ’t is een bundel vol mit ver’aelen. En zo lange as d’r Steenwiekers bin’n dee sie nog vertellen, dan is ’t Post’uus nog springleêmd. De Peerdemaark Binnen klunk altied vrolijk gelach, de keu zweefde zachies boôm et laeken. Mit een glas d’r bi’j mök iedere dag dat de stamgasten eur good konnen vermaeken. Kegels sneuvelden, völlen kletterend neer. d’ene gooide slap en d’aandere weer staark. Tien over rood in een fijne sfeer. Zo gong dat jaorenlaank an de Peerdemaark Kniggien

De Veurzienig’eid ’t Waren de jaoren zestig. De Veurzienig’eid in Gelderingen (Steenwiekerwold) stond bekend as een serieuze instelling, mit zusters dee de regels van de Congregaotie streng bewaekten. Maor as dee ene aomd in ‘t jaor anbreuk, kwamp de onrust mit naeme uut et zuden. De pensionaires van de ULO en de Kweekskole, veulal d’allermooiste kattelieke maegies uut ’t ele Nederlaand, sels uut Braobaant en Limburg, waren waore meesters in ‘t omzeilen van de internaotregels. Zuster Feliciana, de moder- overste, was streng, maor sie ad een zwak veur tredisies. En de Zuud- Nederlaandse meiden adden in mien oong ook een ele leuke tredisie naemelijk et Grote Braobaantse Carnevalsbal. Ene keer per jaor veraanderde de grote eetzael, ondaanks et verbod op wereldse versiering in een eksplosie van crêpepepier in plaese van de gebrukelijke greuntekraansen. De meiden zungen varsies dee een tikkien té vrolijk waren en daansden mit de jonges een wel mit een zo biezunder antoesjasme dat de zusters toch wel wat zenewachtig möken. ‘t Oogtepunt was toen Toosien uut Ooster’olt de micrefoon greep en een carnevalskraeker inzette over de Walviskapel, de moderne kapel dee iederene zo grappig vun. Zuster Canisia, dat was eur naeme daenk ik, die op de ook van de zael toezicht öl, prebeerde een frons te bewaeren, maor eur mond’oken trilden verdocht. Sie klopde kei’ard mit eur liniaal op taofel. Dames! Dit is... onpasselijk plezier! Maor de meiden wussen dat zuster Canisia ook aarns in de verte de Walviskraeker mit neuriede. De nonnen waren dan wèh streng, maor diepe van bin’n vunnen sie de vrolijk’eid van al dee prachtige Nederlandse maeng ook de beste Veurzienig’eid van et jaor. En Gelderingen? Dat was aepetrots op de reuring dee disse maeng in eur dorp brochten! Feest in De Veurzienig’eid In ’t internaot vol maegdenpracht. Maeng uut Mestricht tot an Lelystad, klunk ieder jaor een vrolijk feest, waor menig jonge zien verstaand vergat. De zael vol lach, mit lint en lòcht. de nonnen streng, iets overver’it, maor achter ’t ‘abijt skeul vaeke een blik van jeugd dee zung de ‘joie de vivre’ mit. De jong’n kwamen uut de buurte. Vol bravoure en een flinke lach. Sie lonkten, knipoogden en grootten fier. ’t Was liefde, onskuldig maor onder gezag. Maor o wee, als ’t te dol daor wordde, dan was moder-overste et beu en de nonnen draefden, rokken op, degene achternao dee zundig deu Kniggien

De Wondere Woldse Waetertoren en de terôgkeer van de Kwabaol. In Steenwiekerwold staot i’j te pronken as een trotse reus: de waetertoren. Al decennia laank oldt i’j de wacht over et buurtskop Thi’j, as een stoere toornwachter mit een geweldig uutzicht. Iederene kent om — a’j om neet sien, bi’j waorskienlijk inmiddels al verdwaeld aarns in Frieslaand. Vrôgger zat i’j tot de nok vol mit waeter, duzenden liters skoon waeter, keurig op’eslögen veur tieden van dorst seden sie wel ies, maor dat was neet zo. ’t Was allenig de drôk dee dat waeter uut mos oefenen . Maor teungwoordig staot dat enorme bassin leeg. Maor een waetertoorn zonder waeter is als een kroeg zonder bier — nutteloos en droevig. Totdat ene, tiedens een vergaedering bi’j de koffieautomaot (of miskien bi’j de borrel), inene see: “Waoromme maeken wi’j d’r gien viskwekeri’je van?” En zo wordde ‘t idee geboren dat inmiddels ‘t hele dorp dot waetertaanden — letterlijk en figuurlijk. Et plan: de toorn ommebouwen tot een mini viskweekviever. En neet zomaor veur een vis, maor veur de kwabaol. Jaozeker, de kwabaol — een mysterieuze, oer- Ollaandse koldwaetervis (zeutwaetervis?) die mit uutstaarm bedreigd wordt. Gienene wet precies wat i’j dot, waor i’j woont of wat i’j vret, maor iederene viendt dat i’j terôgge mot komen. Binnenkort wordt et bassin an’epast: filters, leidingen, waeterzuvering, ‘t ele pakket. De Peti’je veur de Dieren is enthousiast, de buurte is ni’jsgierig, en de lokale engelaors staon al klaor met eur visnetten (“allenig veur wetenskoppelijk onderzeuk netuurlijk”). En as alles good gaot, zwemmen d’r dommiet weer kronkelende kwabaolen deur ‘t bassin van de Steenwiekerwoldse waetertoren. En laeter slaon ze eur vleugels, — pardon, vinnen uut— in de Wieden en Weerribben. Een toorn vol leêm, een dorp vol trots, en een vis mit een tweede kaans. Wee ad ooit edocht dat ‘t kloppende arte van Steenwiekerwold neet van steen of staol zol weên … maor van een vis mit een griezelige naeme? Monument Van Stilte Waekend over akkers en golvende velden over minsen jong en old Een stenen sil’ouet: de waetertoren veur altied veraankerd in et mooie Steenwiekerwold Kniggien

De knotsgekke droom van een Steenwieker jongien. Jannegien slöp een diepe slaop, mit sien sokken nog an en sien aor ston alle kaanten op. Dee middag ad de meester verteld over Jo’an van den Kornput, de redder van Steenwiek. Maor Jannegies fantasie ad daor een beste skeut koiboisaus over’en egeuten. En dus, zodrao i’j sien oông sleut, begon een achelijk avontuur. De nacht was donker boôm Steenwiek, toen vanuut de richting Gietern vremde geluden klunken: oefgetrappel, tromgeroffel, en een oorverdoômd “JIIIII-HAAA!” Onderden Apache- indianen kwamen in galop an, met pijl en boge, tomahawks en — tot Jannegies grote verbaozing — wordden ‘r een paer kano’s op d’Ao sinjaleerd, want sie waren aarns in Gietern de weg kwiet’eröken. De stad rök in rep en roer. Op de wallen stonnen de dappere koibois van Steenwiek, echte Oldevesterianen. Jan de Doeme, mit zijn roestige Winchester, skeut dree keer… en rök bi’j elk skot sien eing leerze. “’t Lop soepelties eur!” reup i’j trots. An de Gast’uuspoorte ston Appie de Solle mit een rookplume boom sien eufd, een colt in d’ene aand en een segare in de mond’ook en oe kan ’t ook aanders, een jonge klaore in sien aandere aand. “Ik misse nooit,” seed’i’j — en dat klopde ook, want i’j skeut allenig as gien minse keek. ’t Loden Soldaotien kneep één oge dichte, mikde mit ‘t aandere op de maone en see: “As ik dee raeke, bin al dee Indianen bange veur disse skutter.” Ondertussen vöng Jan de Noete de lös lopende peerties van de dooie Indianen op. Dat kwamp good uut, want i’j reed altied al mit peerd en waegen veur Van Gend & Loos. “Peerdeworst veur d’ele stad!” reup i’j dan. Ondertussen sjouwde De Brobbel van de Kallenkoterallee mit euibaelen en vars grös veur de indianepeerden en klaegde dat sien koon’ d'r jeloers op waren. Bi’j de Woldpoorte ston Meine Soes mit een euivorke. “Laot sie maor komen,” bromde i’j, “ik prikke sie ene veur ene an ‘t spit!” I’j zwaeide zo driftig dat i’j per ongeluk sien eing pette van ’t eufd of prikde. De Lösse van de Kornputsingel vlöcht ondertussen skilden van rotan, ideaal teung pijlen, maor veural aandig omme dee gleuiend ete soepkommen van Aole de Zeeman d’r op te zetten. Jao, dee soep kwamp van Aole de Zeeman, dee midden in et tumult stond te reuren in een daampende ketel keutelsoep. “Op een lege maege win ie gien oorlog!” reup sie, ondertussen stonnen de koibois in de ri’je, bewaopend mit grote drinkkommen. Toen de rook eindelijk optrök, stonnen de Apaches mit opgetrökken wenkbrauwen te kieken. “Laot maor,” seden sie, “teung zôkke gekken vaalt neet te vechten.” En zo bleef Steenwiek overende in de droom van Jannegien — dankzij keutelsoep, koppigheid en een flinke dosis bluf. Jannegien draeide ‘m lachend omme in bedde. Wat een droom. Steenwiek, ‘t Wilde Westen van de kop van Overiessel! SCALPEREN D’r komp een Indiaan mit een skaarpe biele stiekem an’esleupen. I’j krop al bi’j Sevene mit rol’nde oông in de kop. ’t Is Zwarte Kraeie en dat is mi’j d’r ene. d’Oldeveste lachde omme een paer Indianen. De wallen waren veilig. De dappere maoten sleuten de poorten en zwaor bewaopend leupen ze deur de straoten Balbo en Aarm de Kloete stonnen saemen op de maark tonnen vol pek te smelten. Steenwiek kon zich weren en Pakkie Watten reup “Wi’j dappere Steenwiekers laoten ons nooit scalperen.” Kniggien

Bejaordenfeest XXL – Steenwieker rust’uus editie Of ‘t in Ni’jenstede of Sunnekaamp regelmaotig gebeurt weet ik neet, maor as ‘t nog néét gebeurt, dan mist Steenwiek een gat in de maark. Want waoromme zollen allenig jongelui recht em’ op wilde feesten? Olderen em’ minstens zoveule ervaering mit draank, rookwaer en skuine bakken – en sie oêm de volngde morn tóch neet meer naor skole. Stel oe ies veur: de recreaotiezael wordt om’etoverd tot een soort low-budget discotheek. De rollators op’staepeld in de garderobe, de kunstgebitten in een bakkien bi’j de ingaank – en gáón! Een flesse Beerenburg, Pinocolado en een vattien bier d’r bi’j, een paer van dee mysterieuze segaren die zogenaemd “van vrôgger” bin, en de mesiek op volume oorverdovend. Gien zorng: d‘elfte eurt et toch neet en d’aandere elfte zet gewoon de ge’eurapperaoten op party-stand. De “Jonge Oldere Maeng” bin meestal de moter achter et feest. Sie ijsen d’ olde keerls uut eur stool – al dan neet mit zo’n optilliffien – en sleuren sie de daansvloere op. Binnen vief minuten ontstaot er dan een polonaise van jewelste dee sels de braandweer in de warre brengt: “is dit now een evacuaosie-oefening of een carnevalstrein?” En ’t mooiste. De buren klaegen nooit. Inteungdeel, de buurte klaegt dat sie neet worden uut’eneudigd. En eerlijk is eerlijk: wee wil d’r now neet naor een feesien gaon waor de mesiek omme tien ure ’s aoms uutgaot omdat iederene dan of’epeigerd en lam’eslöng ‘t bedde in mot. Dus, directie van de Steenwiekse rust’uzen: stop mit de bingo en ’t bloomschikken en wat veur tiedverdrief dan ook. Tied veur feesten waor de raemen van beslaon, de rollators botsen en de domenee discreet vrag: “Is ‘r veur mi’j nog plekke op de daansvloere? Of zol i’j net as veurige maond veur disjokkie speulen? Kniggien TANTE KLARA Tante Klara wordt gaauw vier’ntachtig en gef dan een groot feest Mit de foties van de vloere en tekeer gaon as een beest Sie nemp dan een paer flinke trekken van zo’n geest verrumende segret en ’t wordt dan een wilde party bi’j Klara in de bejaordenflat Gajt gooit sien krukken uut et raem daanst weer sinds jaor en dag En Sientje draeit gevallig mit eur kontien dat ‘r nog best wezen mag Vrog in de morn, as de sunne opkomp ligt ’t ele zaekien, jao eerlijk waor kris kras deur mekaere op aepegaepen Oopvol te wachten op volngd jaor KNIGGIEN

EISE Eise was een man van gewoontes. Een verstokte vri’jgezel, i’j woonde iets verder dan de Blesse richting de Linde. Daor waor Overiessel zo´n beetien sien laeste stap naor Frieslaand zet. Sien usien ston ‘r wat verleuren bi’j, net as i’jself. Allenig weên was voor Eise gien last meer, maor een soort van obsessie eworden. I’j ad ‘r sels een eingaordige oplössing veur evun’: Een leêmsechte plestiek poppe dee i’j bi’j Alibaba ad besteld. Tina, neumde i’j eur. Sie zat now awweer zes jaor laank elke aomd trouw naost om op de baanke en ondertussen keek i’j met eur naor ele spannende films. Et plestiek van eur uud glum dan in ’t kolde locht. Eise ad daor gien aarg in, want veur om was sie ’t fijnste gezelskop dat i´j maor daenken kon. Maor vaeke as i’j Tina weer ies mos opblaozen, dan docht ie an Tjitske. Jao, d’r was meer. Elke weke, soms wel meerdere keren, fietsde i’j op sien olde staolen ros richting Café ’t Oorlam. Neet om binnen te stappen, nee – i’j öl stillegies alt an d’overkaante van de straote, enkel en allenig omme een glimp van Tjitske op te vangen. De barvrouwe mit dee leêmdige lach en de blik dee, eel soms, juust op om ericht leek. Sie ad wel ies naor om elonkt, daor was i’j zeker van. Maor Eise durfde nooit verder te gaon dan allenig maor kieken. En toen, jao de praoties goesden deur de Blesse, toen was Eise verdwenen. Deur de eerdbodem verzwölgen. Sien usien donker en verlaoten, ‘t onkruud greuide tot an de vensterbaanken. Tina lag leeg’eleupen en slap in de stool. Gien fietse meer te bekennen en gienene wus waor i’j ebleêm was. In de Blesse wordde efluusterd, dat sien verdwiening saemenvöl mit et uwelijk van Tjitske mit een rieke boer uut Pepergao. I’j ad meer as 60 koon, see Garmt dee nog as monsternemer bi’j om op ’t aarf kwamp. Tot op de dag van vandaege is ‘r nog gien enkel spoor van om. Eise’s stille liefde gong saemen mit om op waorskienlijk sien leste reise mit as een onmeugelijke en onzichtbaore liefde op de bagagedraeger. Op Weg Een reise naor vergetel´eid allenig deur de tied reizen naor de einder as de liefde gien uutkomst biedt De zeilen bin estreken de skepen bin verbraand Op weg naor naarns Deur liefde pienlijk overmaand Kniggien

Giethoorn. Een kleurrijke smeltkroes. Op een zonnige zomerdag in Giethoorn, het schilderachtige dorpje dat ook wel het 'Hollandse Venetië' wordt genoemd, krioelde het op de grachten van bootjes vol enthousiaste toeristen. Mensen uit alle hoeken van de wereld, van China, Bahrein tot India, peddelden of stuurden hun elektrische sloepjes door de smalle waterwegen, bewonderend kijkend naar de charmante rietgedekte huisjes en houten bruggetjes. Het leek wel een pretpark op het water. Links en rechts klonken lachsalvo's terwijl onervaren kapiteins probeerden hun bootjes te besturen. Sommigen maakten een onverwachte draai, anderen kwamen klem te zitten tussen twee brugpijlers. De grachten raakten verstopt met een file van dobberende vaartuigen. Een jong stel uit Shanghai probeerde met een grote peddel hun boot los te krijgen, terwijl een Indiase familie naast hen geanimeerd gebaarde en aanwijzingen gaf. Plotseling klonk er een zachte bonk: een rondvaartboot had moeite om door de chaos heen te manoeuvreren en raakte per ongeluk een klein sloepje. In plaats van paniek, ontstond er een golf van hilariteit. Een groepje Duitse toeristen aan de oever klapte en juichte alsof het een watershow betrof. Een Italiaanse man in een boot verderop maakte er een vrolijke selfie van, terwijl een Amerikaanse toerist met een GoPro alles vastlegde alsof het een documentaire over “Giethoornse files” betrof. Ondanks de botsingen en het gestuntel was de sfeer opperbest. De charme van Giethoorn was niet alleen de rust en schoonheid van het waterdorp, maar ook de unieke interactie tussen mensen van over de hele wereld. Het water werd een ontmoetingsplaats waar culturen samenkwamen, waar misverstanden en aanvaringen geen ergernis, maar juist vriendschap en gelach opleverden. Toen de avond viel en de bootjes langzaam weer naar hun steigers terugkeerden, blikte iedereen terug op een dag vol avontuur. De Giethoornse sfeer. Een kleurrijke smeltkroes van mensen, plezier en een tikkeltje chaos, die het dorp nog specialer maakte. Jan L Mateboer

KROMME RIE Sie wordde geboren in Kallekote as Rie Kniepers. Kallekote is een ge’uchien bi’j Steenwiek op de Drents Overieselse grens. ’t Mot zo rond de jaoren dartig ewest weên, dat Riegien veur ’t eerst ’t leêmslocht zag. Sie greuide op in armoode, eur vaeder was dagloner en verzeup zien dagloon in de plaetselijke kroeg. Eur mooder mos d’enties al mekaere knuppen, wat maor zelden lôkte. Barre armoode dus en Riegien mos op eur elfde jaor al bi’j de boer uut waarken. Sie kreeg kost en inwoning en een gulden in de weke. Alleen op sundag was sie vri’j en dan zwörf sie deur Kallekote in de oop dat sie wat too’edrôkt kreeg deur deze of gene. Soms kon sie bi’j ene achterop de bagaegedraeger mitrieden naor Steenwiek en daor keek sie eur oôgn uut. ’t Was veur Riegien de grote stad. En de minsn waar’n daor aarg aordig veur eur en sie kreeg vaeke wat zeutig’eid, een appel of wat te drinken mit veur onderweg. ’t Bleef netuurlijk ondaanks alles toch een eel ard bestaon veur Riegien, De natuur ad eur ook nogies bedeeld met een klein bocheltien, wat netuurlijk neet leuk was. En ’t was now net dat bocheltien wat eur aarg piene deu. Psychiese piene, want ze wordde nogal ies deur de plaetselijke jeugd nao’eröpen en uut’ejend. Ze zungen dan zo’n gemeen varsien en dat gong Riegien deur maarg en been. Dat ad ze toch neet verdiend? An iederene mekeert wel wat, zelfs an de burgervaeder van Steenwiek, want dee skeên ietsien maank te lopen en ook nogies te loonsen. Maor as dee rotjôngn dan uut’ezungen waar’n, dan rechtte Riegien eur roggien ( Veur zovarre dat ze dat kon) en leup dan trots en mit opg’even eufd deur. Kromme Rie Riegien ef eur roggien krom Riegien stinkt en Riegien meurt Zo krêg sie nooit een bruidegom Riegien wast eur in de sloot Riegien is eur sjampo kwiet En van zepe gaot sie dood Jao van zepe gaot sie dood Kromme Rie uut Kallekoot Kniggien

Ook al is Wolter awweer vieftien jaor spoorloos, de ver'aelen bliem komen. Wolter En Sien Geweer Wolter veulde sien arte bonzen toen i’j veurzichtig mit sien punter de slootkaante in gleed. De stilte van disse morn was bi’jnao oorverdovend, allenig onderbreuken deur ’t geluud van‘t zachte kabbelen van ‘t waeter teung d’olten punter. Onder een bulte visnetten lag et dubbelloops jachtgeweer dat i’j twee daegen eerder ad ekocht van een norse, zwiegzeme man op een verlaoten aarf. ‘t Veulde zwaor in sien aanden, zwaorder dan i’j verwacht adde, neet allenig fysiek, maor ook deur de spanning dee zo’n neet alledaegse ankoop mit zich mitbrocht. I’j wus dat i’j fout zat. Gien vergunning, gien ervaering en gien good excuus be’alve sien eing ni’jskierig’eid en drang omme sien streuperi’je efficiënter te maeken. Sien vertrouwde strikken en vallen leken inene neet meer genog. Toch overvöl om now een golf van spiet. ‘t geweer veulde neet as een ulpmiddel, maor meer as een bedreiging – ene dee i’j self ekeuzen adde. ‘t Eerste skot zol slechts een test weên. Wolter ad een eupen plekke uut’ezocht an de raand van ‘t reet, ver weg van de oong van ni’jskierige wandelaors of natuurfotografen. Toen i’j de boot aan de kaante trök, trilden sien aanden lichies. I’j aodemde diepe in, aelde ‘t waopen teveurskien, laedde ‘t mit klamme vingers, zette zich skrap, richtte op een olde boomstronke en op de dolle rooi trök i’j de trekker over. De knal skeurde door de serene ochtendlocht as een waore explosie. Voegels vleugen in peniek op uut et reet en eur skreeuwen vermengde zich met et echoën van dat genaodeloze skot. Maor d‘r klunk nóg wat – een minselijke kreet, gevolgd deur ‘t arde geluud van een val. Verstiefd van skrik keek Wolter op. In de verte sag i’j een lichem op de grond ling, naost een fietse dee skeve in ‘t grös en in de sloot lag. Sien maege keerde zich omme. “Nee… nee…” mompelde i’j en löt ‘t geweer uut sien aanden valen asof ‘t om braandde. Wolter beende deur et oge grös naor de fietser. ‘t Was een skriel mannegien, miskien een jaor of veertig, mit een elmpien dat skeve op sien eufd ston. Sien gezichte was elemaole wit weg’etrökken en sien skolder bloodde evig. Een stortvlood van peniek overspoelde Wolter. I’j wus dat i’j mos elpen, maor i’j wus ook drommels good dat dit sien ende kon betekenen. ‘t ende van sien bestaon in sien geliefde Weerribben. “Et… spiet mi’j toch zo,” staemelde Wolter mit een beste kloete in d’aals en trillend van top tot ti’je pakte sien rooie saddook om ‘t bloden te stelpen. De man kreunde, keek om verward en mit piene in d’oong an, maor see gien boe of bah. Wolter twiefelde. I’j kon ulp aelen, maor dan zol i’j uut moên leng wat ‘r gebeurd was. De pliesie, vergunnings,‘t illegale geweer – alles zol an’t locht komen. Sien rustige, anonieme bestaon aan de slootkaante zol veurbi’j weên. Maor een stemme in om, een stemme dee i’j neet kon negeren, see dat ’r gien keuze was. I’j löt de man achter bi’j de sloot en draefde zo ard as ie kon naor et dorp om ulp te aelen, et schuldgeveul bonkend in sien borstkasse. Toen Wolter laeter arresteerd wordde, veulde i’j aoste een soort van oplochting. Sien ge’eimen waren neet langer veilig, maor miskien, docht i’j, dat dit de straffe was dee i’j verdiende. KNIGGIEN

Wolter, now awweer fieftien jaor spoorloos. Wolter greuide op an de raand van de Weerribben, een plekkien waor as ’t reet zachies zingt in de wiend en de voegels de mooiste symfonieën componeren. Al op jonge leeftied was i’j vergreuid mit disse idyllische plek. Wanneer aandere jonges achter een balle an draefden, zwörf Wolter meestal op blote voten langs ‘t waeter. I’j kende elk bochien en in’ammegien van de slotenwirwar in de Weerribben. Wolter was een netuurlief’ebber in art en nieren. Vissen was veur om neet allenig een neudzaek omme ‘t overleven, maor ook een meniere omme de wonderlijke wereld te begriepen. Mit een simpele engelstok en een skaarpe blik wus i’j altied wat te vangen, van glinsterende voorns tot snoken. Wat i’j neet self neudig adde, verkocht i’j an aandelaoren, waor zien varse vangst altied gretig oftrek vund. Maor Aoltien, sien moder, adde altied d’eerste keus. Want saemen waren sie staepelgek op vis. Veural geep, snookbaors, zeelte en neet te vergeten paling ston wel een paer keer in de weke op ’t menu. Naost et vissen was Wolter een meester in ’t reetsnieden. Zodrao de winter begun en ‘t reet stevig wordde, sneed i’j mit lange aelen, golden staelen mit percisie en vakmanskap. Dit puike reet verkocht i’j meestal an de meest biedende reetdekker in Kaelenbaarg of Ossenziel. ‘t Reet brocht brood op de plaanke, maor ‘t waark gaf om ook rust. Mit sien skaarpe reetsniedersmes in d’aand en de geur van de sloot in sien neuse veulde Wolter om op sien gemak. Maar Wolter adde ook een aandere kaante, een skaadkaante dee om een berochte reputaotie gaf onder de dieren van de Weerribben. I’j was een verwood streuper, altied op zeuk naor sien volngde buit. Mit sien skaarpe inzicht wust i’j percies waor aezen zich verskeulen en waor fezaanten zich skoel öllen in ‘t oge grös. Sien grootste ge’eim was echter sien mini-entekooi, diepe verbörgen in de wildernis. Mit een ingenieuze camouflage was disse plekke onviendbaor, sels veur de skaarpste oông. Wolter vöng enten mit een vaordig’eid dee om een zowat mythische status gaf onder bekenden dee van sien uutzunderlijke bestaon of wussen. D’r waren weken dat i’j meer as veertig enten ver’aandelde. Maor waor disse kooi percies lag? Dat bleef sien good bewaerde ge’eim. Wolter woonde saemen mit sien moder Aoltien in een beskeiden waeter’usien an de sloot, een usien dat bi’jnao leek op te gaon in ‘t laandskap. Vanuut ’t keukentien keken sie uut op ‘t waeter dat om zoveule brocht. Sien moder was sien stille mitgezel, dee om steunde waor sie maor kon zonder vraogen te stellen. Veur Wolter was ‘t leêm in de Weerribben alles wat i’j neudig adde. Een plekke vol mit leêm, vol mit ver’aelen en ge’eimen, die i’j nooit zol priesgeêm. Maor ‘t is now awweer fieftien jaor, dat ‘r tael noch teken van Wolter is verneumen. Moder Aoltien lipt nog daegelijks omme disse verdwiening, maor sie blif nog steeds open op een wonder. Kniggien

Appe de Preuverd. d’Eerste sunnestraolen piekden al deur ’t wolkendek boôm d’Olde Veste. Een vrôgge ente kwaekde luudrochtig in de viever. ’t Was nog knap diezig en Appe was op weg naor uus. Maor dat skeut neet op. I’j ad weer ies te diepe in ‘t glassien ekeken. De deure van café et Trefpunt van Ebbeling an ’t Diep ad i’j achter om dichte eslögen en i’j was, zoas i’j bi’j de zomerdag wèh vaeker deu, al waggelend op weg naor de Tuun, in plaese van de Veurweg waor as i’j woonde. Vanof ’t Diep was ’t maor een klein entien, maor a’j Bacchus as maot em’ en de peinse vol mit bôrlties, duurt ’t een eeuwig’eid. In de Tuun kon Appe bi’j de zomerdag eerst nog wat bi’jkomen veurdat i’j Zusse, sien vrouwe, onder oông kwamp. Om een uur of vieve wordde i’j wakker, keek wat betoeterd om ‘m enne en begun vervolngs sien tocht mit waankele stappen richting de Veurweg. Zusse ston om al gremietig in de deureupening op te wachten en Appe kon een beste labbedoeze nog net ontwieken omme vervolngs op de baanke neer te ploffen. Eur oong skeuten vuur. ‘Hoe vaeke nog Appe?’, vrög sie mit een mengeling van ellig’eid en verdreet. ‘Ie bin neet allenig oe self an ’t kepot maeken, maor ook ons beiden. En ik laote mi’j neet meer deur oe in de buze pissen. Ie waarken mi’j steeds meer op de zenigen’, see sie veniendig. ‘Ie lieken op oen vaeder, dee ef om dood eseupen. De lege kratties bier ston’n op’estaepeld bi’j om in ’t skuurtien. ‘Liever een jonkien as stoete! skrowd’i’j as i’j weer ies an’eskeuten en onbekwaem was. Ik wete nog good Appe dat wi’j saemen zo’n twintig jaor eleden mit Dalstrao reizen naor de Lorelei ewest bin. Ie neumden mi’j toen nog mien ippetrippien, weet ie nog? Toendertied is ’t begund’. Dat Duutse bier smök oe zo meraekel good, dat a’j op dee bewuste saoterdagaomd wel een stôk of zesse van dee barstensvolle pullen bier achterover eslögen em’. Erekminsen, ie em’ dat nooit weer of’eleerd’, see sie gremietig. ‘Dee preuveri’je van oe mot ies of’eleupen weên. En ik bin zeker gien miegerd, zoas ie mi’j wel ies neumen. Zusse’s oong vulden zich now mit traonen. En eur zaddook ko’j wel uutvringen. Sie slögd’aand’n veur d’oong en al lippend keerde sie zich van om of. Appe krump in mekaander. I’j wus dat i’j een dikke goezebrook was en ies wat meer rôggegraot mos tonen, maor ’t erkennen veulde as een nederlaoge. ‘Et is de laeste keer Zusse, ik beloof et oe’, staemelde i’j Nao een posien draeide sie eur langzem omme. Eur gezichte was nog rood en nat van de traonen, maor eur woede was verdwenen as sni’j veur de sunne. ‘Ik wil oe neet kwiet Appe’,skokte sie. Aarm knikde en ook i’j ad traonen in d’oong van spiet. ‘Ik gao veraandern Zusse, ik belove ’t oe.’ Sie omaarmden mekaere en de traonen van wan’oop wordden traonen van oop. ‘k Zal oe dommiet ies een lekker wat vettig’eid in de panne gooien mit een proezien van oldewiêmti’jen’, zee Zusse, ‘maor eerst ies een koppien zwarte koffie met veur disse keer wat extra Buusman d’rin.’ Kniggien

De Seveense Ao — ooit een stroompien vol leêm. Tussen Steenwiek en Gietern, waor de weilaanden nog roeken naor slootwaeter en eui, lig Sevene. Teungwoordig een rustig dorpien waor de tied gien aost ef, maor ooit was ’t een broezend kneuppunt van verkeer, aandel en dorpspraot. Vanof Gietern naor Sevene lop laangzem stromend de Langesloot, of, zoas de oldere Seveners om ooit trots neumden, de Seveense Ao. En dat was neet zomaor een slotien. Nee, dat was de leêmsaoder van et dorp. Daorover vören boeren, turfstikkers en maarkleu richting Steenwiek, Gietern en Wannepervene. Wee toendertied wat wilde beleêm, stapde in de punter en upsakee: de wereld lag eupen. ’s Zomers klunk ‘t kabbelen van ‘t waeter en et geklepper van brutaole enten, maor ’s winters , jao, dán gebeurde ‘t pas echt. Zodrao koning Winter sien scepter zwaeide, wordde de Langesloot een glinsterende iesbaene. Jong en old bun de deurlopers onder. Van Sevene tot Gietern en verder gleed men in één aodemtocht, met een das omme ‘t eufd en de aand’n diepe in de mouwen. En wee alverwege völ, kreeg vanzelf ulp , of een plaogstoot van een buurman. Op maarktdaegen vören ele vloten richting Steenwiek. Punter nao punter vol mit botter, eier, vis en netuurlijk ver’aelen. Sie seng dat de kaarmes toen nog daegenlaank duurde en dat de Seveners de laesten waren dee naor uus gongen. De Langesloot zag ‘t allemaole: et gelach, het geraetel van de turf, et gefluuster van verliefde stellegies bi’j maonlocht. Maor jao… tieden veraanderen. De turf verdween, de moter kwamp, en de Langesloot — ach, dee wordde een gewone sloot. Alverwege Gietern oldt i’j teungwoordig op, asof i’j self ook de mood ef op’egeem. Toch, wee op een stille aomd langs et water lop, eurt soms nog wel ies wat: et klotsen van een denkbeeldige punter, het gejool van skaesers verderop. Asof de Seveense Ao eêm wil laoten weten dat i’j er nog is, mit een groot ver’ael in een klein stroompien. Golden Sunne As de wiend niet meer waeit in Sevene en de maone skient neet meer zal ik dan mien dromen maor koesteren mien lieverd en ze laoten rusten onder de glimlach van oen oong As de morn dan komp in kold Sevene vertrek ik onzichtbaor in de mist mit de stilte as mien maot lopend over ‘t pad dat leidt naor dat ene plekkien waor een golden sunne onder gaot De jaoren vlieng veurbi’j over leeg Sevene En de cirkels rond de sunne draeien alsmaor deur en morn zullen de wolken nog rustig slaopen onder een wollen deken in een grieze kleur De Kaampe is verlaoten daor boôm’ Sevene en mien liefde dee vergaon is komp miskien toch nog weer ‘k wil alles, alles wel geêm veur een weerzien onder dee golden sunne Al was ’t ook veur de laeste keer. Kniggien

Welkom op de Beitel In Steenwiek, dichte bi’j ‘t centrum, lig een buurte waor a’j vrôgger neet an oefden te bellen omme binnen te komen. De deure ston toch al lös. Welkom op de Beitel. De Beitel was gien buurte veur flauwekul. Ier woonden flinke minsen. Arde waarkers. Mannen mit eelt op d’aanden van de oltbewaarking, de spoorwegen of de segaremaekeri’jen. Vrouwen dee ’t uus’olden runden asof et een klein bedrief was: strak organiseerd, maor altied tied veur een koppien koffie mit de buurvrouw. Angst? Dat kenden sie weinig. Ooguut veur een onverwachse rekening of een bokkige geite dee weer ies uutbreekplannen ad. De Beitel self drög sien naeme mit trots. Ambacht zat in ‘t blood. Bakstenen mit een lochtrooie kleur wel te verstaon, stevig emetseld in de jaoren twintig en dartig, mit uzen dee miskien klein waren, maor groot in karakter. Achter dee uzen lagen de tunen. Gien siertunen mit kebouterties, nee eur. Ier skarrelden kiepen asof sie de baos waren. Geiten mekkerden eur mening bi’j mekaere. En aarns tussen de bonestaeken en d’eerappels ston altied wel een kiend dat sien moder beloofde écht zo naor binnen te komen. De saem’eurig’eid was legendarisch. Sociale controle? Jaozeker. A’j kattekwaod uut’aelden in d’ene straote, wus oen moder ‘t al veurdat a’j thuus waren. Maor tegeliekertied: as ‘r ene ziek was of krap bi’j kas zat, dan ston de buurte klaor. Zunder poespas of aander gedoe. Gewoon, omdat dat zo eurde. Jao, de Beitel ad ooit een wat roeger imago. D’r wordde stevig ewaarkt, maor ook best wêh volop eleefd. Toch is de Beitel vandaege de dag veural een sfeervolle, volkse wiek mit een eing gezichte. D’r is maor weinig esloopt, maor wel ’t een en ’t aander moderniseerd. Maor wee good kek, sig nog altied de geest van de arde waarkers, de kiepen in gedachten, de geur van varse koffie en de wat rooiere natte baksteen nao een flinke bujje. De Beitel is gien gewone buurte. ‘t Is een stôkkien Steenwiek mit spierballen én een waarm arte. Kniggien

De Kallenkoterallee – waor Steenwiek sien sundese jasse uut deu. d’Allee was neet zomaor een weg. ‘t Was de plekke waor Steenwiek, naodat ‘t een dag staotig binnen de wallen ad eleupen, eêm diepe aosem aelde en de sundese jasse uut deu. Binnen de vesting drög de Stad eur nette pak, bestuur, aandel, eren mit oden en dames dee wussen oe et eurde. Maor zogaauw a’j de destieds mit zaand geplaveide Allee opleupen, veraanderde d’r wat. Daor begun de ruumte. Daor reuk ‘t naor eui, naor kolenkachels en naor varse koffie dee al een ele morn ston te pruttelen. Ier woonden gien minsen van “Kiek mi’j ies”, ier woonden doners. d’Allee begun ooit as zaandpad tussen de vestingstad en het lieflijke Kallenkote mit an d’ene kaante ekkelbomen en an d’aandere kaante beuken. Binnen de wallen was ‘t dringen eblözen, ier ko’j teminste fesoonlijk een karre keren zonder dree buren te raeken. In ’t begun ston’n d’r allenig kleine usies en keuterboerderi’jgies. Een paer koon’, wat akkerbouw en veural veul deurzettingsvermogen. De “koters” van Kallenkote, minsen dee meer klompen as kapsones bezaten. Rond 1900 skeuf de bebouwing laangzem naor de zuudkaante. Wat eerst weidegrond was, wordde burgerlijk bezit. Gien paleizen, maor degelijke uzen mit diepe tunen waorin eerappels en bonen de dienst uutmöken. Ier woonde de middenstaand, spoorwegmannen, postbeambten, drôkkers, volk dat ’s morns naor de stad leup en ’s aoms weer terôgge kwamp naor de rustige d‘Allee. En ineensen was daor ‘t kloppend arte van de straote, Café De Keuperbaarg van Daovid de Wit. Laeter, onder de femilie Mensink was et gien gewone kroeg, maar een universum. Vee-, onden- en automaarken, buurtfeesten, sportverenigings, as ‘r aargens wat gebeurde, dan was het daor wel. De grote zael ad meer ge’eimen as de pastorie en sels meer ver’aelen as de bibliotheek. Eugtepunt? De dag dat een circus neerstreek bi’j De Gaogels. Volngs de overleverings waandelden de olifanten op een aor nao deur de gelagkaemer. Stel oe dat tafereel ies veur. Stamgasten met een olde klaore in d’aand en ondertussen buten een stoot dik’uden dee laangzem veurbi’j trökken. In Steenwiek keek gien staarveling daor vremd van op. “Och jao,” seden sie, ‘t zal ook ies neet bi’j de Keuperbaarg weên. Op d’ook van de Gaogelsweg, derekt an ’t begun van d’Allee, woonde ondertussen et gezag. Burgemeester Dingemans Wierts resideerde ier staotig, inclusief een imposante Amerikaanse slee. Waor aander volk op de fietse veurbi’j tufde, gleed i’j waordig over de klinkers. d’Allee ad zo eur eing vorm van grandeur. Nao d’oorlog greuide Steenwiek verder uut sien jassien en wordde d’Allee van butenweg ineensen stadsweg. Sportpaarken kwamen, wieken verrezen, et idyllische laentien wordde verkeersaoder. Maor onder et asfalt ku’j altied nog et zachte knarsen van klompen euren. De Kallenkoterallee bleef wat sie altied was. De plekke waor de stad de ruumte opzocht en waor een minse nog gewoon omself môg weên. Mit of zonder olifant veur ‘t raem. KNIGGIEN

De Gast’uuslaan an de raand van Steenwieks arte. An de raand van ‘t olde arte van Steenwiek ligt de Gast’uuslaan. Gien straote dee schreeuwt omme andacht, nee, dat oeft ook neet. De laan wet self wel wat sie weerd is. Sie lig daor al jaor en dag asof sie wil seng: “Kom maor op mit oen moderne fratsen, ‘k ebbe de oorlog, de koleboer en de kleurentillevisie ook overleefd.” Vrôgger was et ier nog gewoon zaand. Wee op weg was naor Sevene, of verderop naor Gietern, mos over de Gast’uuslaan. Mit peerd en waegen, of mit de benewaegen. En as ‘t ereengd ad, dan was één ding zeker: Ie kwamen neet thuus zonder een klodder blubber an de brookspiepen. Dat eurde d’rbi’j. Net as eempies stoppen veur een praotien. Want wee deurleup zonder te groten, wordde ’s aoms bespreuken bi’j de stove. Op Gast’uuslaan nummer 2 woonde vrôgger Jan Endrik Tromp Meesters mit sien vrouwe Anna Catharina Viëtor. Jan Endrik was allerverschrikkelijkst rieke. I’j zwöm in ’t geld, maor dat was ook mede te daanken an Anna Catharina, dee eel sober en zunig leefde. Zo’n vrouwe ef een keerl ard neudig as ie rieke wil worden. d’ Eerste uzen verrezen rond 1900. Degelijke bakstenen, trotse veurdeuren, raemen mit vitrage dee nét genog zicht beud omme te weten wee d’r langes kwamp. De bewoners? Dat waren gien minsen, dat waren waore instellings. Buurman Jansen wus alles van fietsen, sels as i’j ‘t neet wus. Vrouw Bakker mit altied ’t aor in de krulspelden, ad altied de koffie klaor, ook a’j onverwachts kwamen, jao dan ook. Daenk ook ies an Albert Aalderson, dee wat verderop richting Sevene woonde. I’j ad achtervolgingwaenzin seen sie in de Stad. Ze neumden om Albert Achteromme, omdat i’j altied over sien skolder keek. Albert sien overgrootvaeder, Arvid Aalderson, was een paer eeuwen eleden saemen mit Kjeld Aberson, Magnus Wiecherson en Thorben van Son uut Scandinavië naor Steenwiek ekeumen. En teungwoordig? Now bin’n de uzen op’eknapt en de laen ef éénrichtingsverkeer. Maor de ziele is ‘t selde. Nog altied worden mekaanders pakkies an’eneumen, wordt ‘r ewaorschouwd veur glad’eid en wet iederene wee “ni’j” is, ook al wonen sie d’r al dree jaor. De Gast’uislaan is gien gewone laen. ‘t is een dorpien in ‘t klein. Mit minsen dee mopperen uut liefde, seng goeie uut gewoonte en elpen zonder ‘r een punt van te maeken. En eerlijk is eerlijk: wee d’r eenmaol woont, wil ‘r stiekem nooit meer vort..

De Prins Bern’ardstraote – van deurgaonde weg tot eingwies endpunt. Wee teûngwoordig de Prins Bern’ardstraote in redt, kreg al gauw ‘t geveul dat de straote een beetien an de eingwieze kaante is. An ‘t ende is disse sfeervolle straote doodlopend. En dat klopt ook… al is ’t ook maor alf waor. Want wee good kek sig dat de straote eigenlijk neet doodlop. Want veur fietsers gaot sie gewoon een stôkkien verder uutkomend op de Möppelerweg. Allenig auto’s moên daor stoppen, asof de straote op een gegeêm mement besleut: Tot ier en neet verder, beste maoten en maotinnen. Dat was vrôgger wel aanders. Ooit leup de Prins Bern’ardstraote naemelijk gewoon deur naor de Möppelerweg. Een beskeiden deurgaonde straote, lichies oflopend naor beneden, waor auto’s, fietsen en soms een verdwaelde brommer gewoon eur gaank kon gaon. Maor tieden veraanderen. Weêng worden an’epast, verkeer wordt estuurd, en inene veraanderde een deurgaonde straote in een aost- doodlopende straote. Maor neet elemaole netuurlijk, want fietsers èm’n nog altied een ge’eime deurgaank. En dat levert soms vermaekelijke taferelen op. Zo was er ies keer een an’eskeuten automobilist en Elfduuzend beseuker uut Möppelt.”Et was ende Oktober”, dee niks vermodend de Prins Bern’ardstraote inreed. Alverwege ad i’j nog niks in de gaeten, maor an ’t ende, keek hij beteuterd naar dat smalle paetien waor op dat mement een fietser vrolijk deur’enne reed richting Möppelerweg en om plaogend de tonge uutstak. De man stapte uut, en waggelde naor ‘t paetien, vervolngs naor sien auto en mompelde: “Dat redden wi’j nét neet.” I’j was totaol de kluts kwiet. Bi’j ons in Möppelt lop niks dood see i’j noal uut de eugte. Toen net op dat moment Klaas Pit, ‘d oldste inwoner van de straote veurbi’j fietsde en nogal dreuge opmaarkte: “Mit een beetien anloop lôkt et miskien wel… maor ‘k sol ‘t maor neet doon a’k oe was.” Sindsdien wet iederene et weer: de Prins Bern’ardstraote is officieel doodlopend, maor stiekem toch neet elemaole. En miskien is dat ook precies de charme van zokke Steenwieker straoties. Sie doon neet altied wat aj verwachten. Maar ze zôrng wél veur mooie ver’aelen. Kniggien

De Kalverstraote veur boeren, neet veur burgers en butenlu Sie leupen aarm in aarm deur de Kalverstraote. Meine en Sientje. I’j wat strammer dan vrôgger, sie nog altied skaarp van geest. “Een rustig straotien”, see sie. “Te rustig”, bromd’i’j terôgge. “Vrôgger leup ier van alles en nog wat.” En asof de straote et eurde, begun zomaor uut et niks de verbeelding te spreken. Ineensen klunk er geloei. Neet ‘t geluud van zo’n moderne stadsko, maor zo’n olderwetse uutvoering, mit ervaering za’k maor seng. Over de keien kwamp een stel kalver anstoêm, begeleid deur boeren mit oftaanse petten dee nog nooit van eenrichtingsverkeer adden eurd. De Kalverstraote deu sien naeme eer an. Kalver links, kalver rechts, ier en daor een pinke en daortussen aandelaoren dee overal verstaand van adden, behalve van stille weên. Gokkernoten, wat konnen dee keerls skreeuwen. Maor al te vaeke waren dat boeren uut Möppelt. “Moe’j kieken Meine”, see Sientje, “ier zat vrôgger vaste een slaeger.” “Of dree,” see Meine. “Wèh wat aanders as teungwoordig. Gien ene slaeger meer in Steenwiek. Skaemen mossen sie zich, al dee dreuge ellendelappen van de supermaark.” En i’j staampde ies stevig op de grond. De geur was neet te negeren, om dee vieze gierlocht ko’j neet enne. Stro, ko-flarten, pisse en een walm van zwetende koon en uteraord neet te tellen kalver. Achter elk uus ston wel een skuurtien of een stal mit een aandeltien. Nee, gienene woonde ier zomaor. Sie waarkden ier, niks gien papadag of zwangerskopsverlof. En a’j neet waarkden, dan sleepten sie oe d’r wel an d’oren bi’j. Een boer strukelde zowat over een lösliggende keie. “Stadsbestuur!” reup i’j geaargerd. “ier brek een kalf nog sien enkels!” Waarop een aander reup: “Dan is-ie mitene maals!” ‘t Echtpaer bleef staon en keek om zich enne. De straote was ineensen weer stille. Gien kalver, gien skreeuwende boeren, geen geroep. Allenig keurige klinkers, raemen en nette veurdeuren. De beide staldeuren van de Spiekervetstallen blunken mooi bruun evaarfd, glimmend as een peerdekeutel in de maoneskien. “Best biezunder,” see Sientje zachies. “Jao,” see Meine”, best biezunder zo’n straotien mit een ver’ael. Sie kuierden verder. De Kalverstraote löt om weer van sien moderne kaante sien, maor onder elke steen leek nog wat te bewegen. Asof de straote zo now en dan docht: ‘k ebbe wel gekkere tieden mit emöken. En sie meenden, tussen twee klinkers, nog een zacht “boegeroep” te euren. Kniggien

De Vrouwenstraote: waor God, aandel en geroddel mekaere teungkwamen. De Vrouwenstraote in Steenwiek is gien gewone straote. Nee, dat is zo’n straote dee a’j neet bewaandelen, maor dee a’j beleêm. Ier kwamen geleuf, aandel en vrôggere poletiek mekaere teung op d’ook van de straote, vaeke tegelieke en meestal luudrochtig. De naeme verwiest keurig naor Onze Lieve Vrouwe, maor wee daenkt dat et ier allenig maor vroom en stille was, vergist om deerlijk. Neem nou Jan Endrik de Jaeger, beter bekend as de rooie winkelier. Sien zaeke op de ook van de Vrouwenstraote en de Skolestraote was begun veurige eeuw neet allenig een winkel, maor ook een soort poletieke uuskaemer. Ondertussen dat Jan Endrik sien suker en zepe over de teunbaanke skeuf, gong et gesprek meuiteloos over arbeidersrechten en stemrecht. Klaanten kwamen veur een pond koffie, maor gongen soms naor uus mit een SDAP-idee extra. Dat kon om klandizie kosten, maor Jan Endrik namp dat op de koop toe. Rood was rood, ook in Steenwiek. Jan Endrik zol ook nooit uut principe staotsloten gaon verkopen as dee toen al bestunnen, nee dat doe’j neet a’j rood bin. Midden in de straote ston en staot de Onze Lieve Vrouwekaarke, deur insiders liefkozend de Kleine Kaarke eneumd. Nao de stadsbraand van 1477 deur burgers eing’aandig weer op’ebouwd, want as Steenwiekers iets neet laoten liggen, is et wel eur kaarke. Domeneer Johannes Bogerman wijdde eur in 1592 protestaants in, en zol laeter op de Synode van Dordrecht zo streng optreden dat sels de baanken d’r nerveus van wordden. En dan was ‘r nog meester- timmerman Geert Jansen ten Polle, dee maondenlaank zwoegde an de preekstool. Veur 378 Caroli guldens, in dee tied een fortuun, now miskien net genog veur een keuken zonder aandgrepen. En dan was ‘r nog de Vrouwenpoorte, waor boeren mit karren vol greunte de stad binnen reden. De bewoners ier leefden letterlijk op de grens tussen Stad en de Kaampe en wussen alles, zagen alles en vertelden et deur. Rond 1900 gonsde de straote van ambacht. Kapper De Jong wus et stadsni’js vaeke al véúr et gebeurde, en Joodse aandelaoren zoas Slaeger en Culp zorgden veur leêm in de brouweri’je. De Vrouwenstraote verbund synagoge en maarkt, geleuf en koopwaer, aantienklap en aanddrôk. Wee now deur de Vrouwenstraote lop, sig mooie gevels en een rustig straotien. Maor luuster good. Mit een beetien verbeelding eur ie et debat, et knippen van de skere, et preken van de domeneer en et geraetel van karren. Want sommige straoten em’ gien asfalt, maor ge’eugen.

’t Ver’ael van ’t Post’uus. Aj’ langs de Woldpoorte lopen, vaalt oe dat karakteristieke gebouw vaste wel op: ’t is ’t Post’uus. De naeme dot denken an postzegels en brevebussen, maor nee eur, ’t was nooit een echt postkantoor. Nee, ’t was eel vrôgger meer de plekke waor de postkoetsen en laeter Van Gend en Loos eur pakkies loosden, en waor de reizigers een slok en wat waarms kreêng veurdat sie weer op pad gongen. Veur de Steenwiekers was ’t altied een soort van uuskaemer. Ier wordden brulleften öllen, ier kwamen de verenigings bi’j mekaere en ier adden de kegelclubs eur vaste baene en laoten wi’j de biljartclubs neet vergeten. En achter de toge stonnen er deur de jaoren enne allerlei kasteleins, elk mit sien eing streken en staarke ver’aelen. De naeme Vierstra (Tillefoon 05210-2176) e’j miskien ook wel ies eurd. Dee ston ’r nao d’ oorlog een tied achter de toge. Laeter kwamp Jan Bos, de één-nao- laeste baos. Een goeie vent, iederene kende om. Maor óók dee gevaorlijk uutziende ond dee altied in de gaank lag an de kaante van de Neerwoldstraote. Maor jao, de tied oldt gien skoft. Nao Bos wordde ’t otel café verkocht en d’r kwamp een Sjinees resteraant in. Daor wordde nog menige portie bami, nasi en Pekingente weg’eskeum. En now? Nou staot daor ‘t olde Post’uus d’r zo’n beetien bi’j as een spook’uus. De raemen moên neudig ies elapt, de gedienen mang wel ies estoomd worn’. Soms krie’j wel ies ’t geveul da’j d’r ’s aoms neet welkom bin’n. Maor a’j good luustern, dan eur ie deur de muren enne nog ’t gekletter van de kegels en daor boômuut de stemme van de kastelein: “Za’k ’t maor op de rekening zetten mien jonge.”? ’t Post’uus is gien gebouw allenig, ’t is een bundel vol mit ver’aelen. En zo lange as d’r Steenwiekers bin’n dee sie nog vertellen, dan is ’t Post’uus nog springleêmd. De Peerdemaark Binnen klunk altied vrolijk gelach, de keu zweefde zachies boôm et laeken. Mit een glas d’r bi’j mök iedere dag dat de stamgasten eur good konnen vermaeken. Kegels sneuvelden, völlen kletterend neer. d’ene gooide slap en d’aandere weer staark. Tien over rood in een fijne sfeer. Zo gong dat jaorenlaank an de Peerdemaark Kniggien

De Veurzienig’eid ’t Waren de jaoren zestig. De Veurzienig’eid in Gelderingen (Steenwiekerwold) stond bekend as een serieuze instelling, mit zusters dee de regels van de Congregaotie streng bewaekten. Maor as dee ene aomd in ‘t jaor anbreuk, kwamp de onrust mit naeme uut et zuden. De pensionaires van de ULO en de Kweekskole, veulal d’allermooiste kattelieke maegies uut ’t ele Nederlaand, sels uut Braobaant en Limburg, waren waore meesters in ‘t omzeilen van de internaotregels. Zuster Feliciana, de moder-overste, was streng, maor sie ad een zwak veur tredisies. En de Zuud- Nederlaandse meiden adden in mien oong ook een ele leuke tredisie naemelijk et Grote Braobaantse Carnevalsbal. Ene keer per jaor veraanderde de grote eetzael, ondaanks et verbod op wereldse versiering in een eksplosie van crêpepepier in plaese van de gebrukelijke greuntekraansen. De meiden zungen varsies dee een tikkien té vrolijk waren en daansden mit de jonges een wel mit een zo biezunder antoesjasme dat de zusters toch wel wat zenewachtig möken. ‘t Oogtepunt was toen Toosien uut Ooster’olt de micrefoon greep en een carnevalskraeker inzette over de Walviskapel, de moderne kapel dee iederene zo grappig vun. Zuster Canisia, dat was eur naeme daenk ik, die op de ook van de zael toezicht öl, prebeerde een frons te bewaeren, maor eur mond’oken trilden verdocht. Sie klopde kei’ard mit eur liniaal op taofel. Dames! Dit is... onpasselijk plezier! Maor de meiden wussen dat zuster Canisia ook aarns in de verte de Walviskraeker mit neuriede. De nonnen waren dan wèh streng, maor diepe van bin’n vunnen sie de vrolijk’eid van al dee prachtige Nederlandse maeng ook de beste Veurzienig’eid van et jaor. En Gelderingen? Dat was aepetrots op de reuring dee disse maeng in eur dorp brochten! Feest in De Veurzienig’eid In ’t internaot vol maegdenpracht. Maeng uut Mestricht tot an Lelystad, klunk ieder jaor een vrolijk feest, waor menig jonge zien verstaand vergat. De zael vol lach, mit lint en lòcht. de nonnen streng, iets overver’it, maor achter ’t ‘abijt skeul vaeke een blik van jeugd dee zung de ‘joie de vivre’ mit. De jong’n kwamen uut de buurte. Vol bravoure en een flinke lach. Sie lonkten, knipoogden en grootten fier. ’t Was liefde, onskuldig maor onder gezag. Maor o wee, als ’t te dol daor wordde, dan was moder-overste et beu en de nonnen draefden, rokken op, degene achternao dee zundig deu Kniggien

De Wondere Woldse Waetertoren en de terôgkeer van de Kwabaol. In Steenwiekerwold staot i’j te pronken as een trotse reus: de waetertoren. Al decennia laank oldt i’j de wacht over et buurtskop Thi’j, as een stoere toornwachter mit een geweldig uutzicht. Iederene kent om — a’j om neet sien, bi’j waorskienlijk inmiddels al verdwaeld aarns in Frieslaand. Vrôgger zat i’j tot de nok vol mit waeter, duzenden liters skoon waeter, keurig op’eslögen veur tieden van dorst seden sie wel ies, maor dat was neet zo. ’t Was allenig de drôk dee dat waeter uut mos oefenen . Maor teungwoordig staot dat enorme bassin leeg. Maor een waetertoorn zonder waeter is als een kroeg zonder bier — nutteloos en droevig. Totdat ene, tiedens een vergaedering bi’j de koffieautomaot (of miskien bi’j de borrel), inene see: “Waoromme maeken wi’j d’r gien viskwekeri’je van?” En zo wordde ‘t idee geboren dat inmiddels ‘t hele dorp dot waetertaanden — letterlijk en figuurlijk. Et plan: de toorn ommebouwen tot een mini viskweekviever. En neet zomaor veur een vis, maor veur de kwabaol. Jaozeker, de kwabaol — een mysterieuze, oer-Ollaandse koldwaetervis (zeutwaetervis?) die mit uutstaarm bedreigd wordt. Gienene wet precies wat i’j dot, waor i’j woont of wat i’j vret, maor iederene viendt dat i’j terôgge mot komen. Binnenkort wordt et bassin an’epast: filters, leidingen, waeterzuvering, ‘t ele pakket. De Peti’je veur de Dieren is enthousiast, de buurte is ni’jsgierig, en de lokale engelaors staon al klaor met eur visnetten (“allenig veur wetenskoppelijk onderzeuk netuurlijk”). En as alles good gaot, zwemmen d’r dommiet weer kronkelende kwabaolen deur ‘t bassin van de Steenwiekerwoldse waetertoren. En laeter slaon ze eur vleugels, — pardon, vinnen uut— in de Wieden en Weerribben. Een toorn vol leêm, een dorp vol trots, en een vis mit een tweede kaans. Wee ad ooit edocht dat ‘t kloppende arte van Steenwiekerwold neet van steen of staol zol weên … maor van een vis mit een griezelige naeme? Monument Van Stilte Waekend over akkers en golvende velden over minsen jong en old Een stenen sil’ouet: de waetertoren veur altied veraankerd in et mooie Steenwiekerwold Kniggien

Bejaordenfeest XXL – Steenwieker rust’uus editie Of ‘t in Ni’jenstede of Sunnekaamp regelmaotig gebeurt weet ik neet, maor as ‘t nog néét gebeurt, dan mist Steenwiek een gat in de maark. Want waoromme zollen allenig jongelui recht em’ op wilde feesten? Olderen em’ minstens zoveule ervaering mit draank, rookwaer en skuine bakken – en sie oêm de volngde morn tóch neet meer naor skole. Stel oe ies veur: de recreaotiezael wordt om’etoverd tot een soort low-budget discotheek. De rollators op’staepeld in de garderobe, de kunstgebitten in een bakkien bi’j de ingaank – en gáón! Een flesse Beerenburg, Pinocolado en een vattien bier d’r bi’j, een paer van dee mysterieuze segaren die zogenaemd “van vrôgger” bin, en de mesiek op volume oorverdovend. Gien zorng: d‘elfte eurt et toch neet en d’aandere elfte zet gewoon de ge’eurapperaoten op party-stand. De “Jonge Oldere Maeng” bin meestal de moter achter et feest. Sie ijsen d’ olde keerls uut eur stool – al dan neet mit zo’n optilliffien – en sleuren sie de daansvloere op. Binnen vief minuten ontstaot er dan een polonaise van jewelste dee sels de braandweer in de warre brengt: “is dit now een evacuaosie- oefening of een carnevalstrein?” En ’t mooiste. De buren klaegen nooit. Inteungdeel, de buurte klaegt dat sie neet worden uut’eneudigd. En eerlijk is eerlijk: wee wil d’r now neet naor een feesien gaon waor de mesiek omme tien ure ’s aoms uutgaot omdat iederene dan of’epeigerd en lam’eslöng ‘t bedde in mot. Dus, directie van de Steenwiekse rust’uzen: stop mit de bingo en ’t bloomschikken en wat veur tiedverdrief dan ook. Tied veur feesten waor de raemen van beslaon, de rollators botsen en de domenee discreet vrag: “Is ‘r veur mi’j nog plekke op de daansvloere? Of zol i’j net as veurige maond veur disjokkie speulen? Kniggien TANTE KLARA Tante Klara wordt gaauw vier’ntachtig en gef dan een groot feest Mit de foties van de vloere en tekeer gaon as een beest Sie nemp dan een paer flinke trekken van zo’n geest verrumende segret en ’t wordt dan een wilde party bi’j Klara in de bejaordenflat Gajt gooit sien krukken uut et raem daanst weer sinds jaor en dag En Sientje draeit gevallig mit eur kontien dat ‘r nog best wezen mag Vrog in de morn, as de sunne opkomp ligt ’t ele zaekien, jao eerlijk waor kris kras deur mekaere op aepegaepen Oopvol te wachten op volngd jaor KNIGGIEN



 InSteenwiek

Steenwiekse Gedichten/verhalen

Contact Mij

Snelle links

Steenwiekse

Gedichten/verhalen

Contact Mij

Snelle links